Waarom ontspannen zo moeilijk is als je gewend bent alles te controleren

Soms adem ik voor mezelf. En ergens halverwege merk ik dat ik aan het bedenken ben hoe ik het kan inzetten in mijn werk. Zonder het gewoon zelf te ervaren.

Dat is prestatiegericht ontspannen. En ik ben er zelf niet immuun voor.

Het systeem dat niet uit kan

Als je gewend bent alles te controleren, te regelen en te presteren, dan doet je systeem dat ook als je probeert te ontspannen. Het weet niet beter. De harde werker neemt het gewoon weer over.

Dat zie ik in sessies. Iemand probeert te vertragen, en er komt iets van ruimte. Even. Dan trekt het systeem het terug. Alsof het denkt: dit is genoeg, nu weer door.

Ontspanning wordt dan een taak. Iets wat je goed moet doen. Iets wat je verdient na het harde werken.

Ontspannen met een doel

Prestatiegericht ontspannen ziet er herkenbaar uit. Het is ontspannen met een reden, met een resultaat in gedachten. Beter slapen. Minder stress. Productiever zijn morgen.

Of het is ontspannen zonder echt te ontspannen. Scrollen, eten, tv kijken. Dingen die de leegte opvullen zonder er echt in te zijn. Dat kunnen mooie dingen zijn, maar het verschil zit in de afhankelijkheid. Als je ze nodig hebt om te kunnen ontspannen, dan is het geen keuze meer.

We leven in een tijd die ons vertelt dat je hard moet werken. Work hard, play hard. En dat ontspannen iets is buiten jezelf: wijn, een sauna, yoga, een vakantie. Alsof je de juiste ingrediënten nodig hebt om even niks te hoeven.

Wanneer ontspanning echt ontspanning wordt

Echte ontspanning kan pas plaatsvinden als je volledig in contact bent met je lijf. In het moment. Gewoon voelen, zonder het eerst te begrijpen.

In sessies merk ik dat ontspanning pas echt kan landen als er eerst ruimte is gemaakt. Na ademwerk, tonen of interventies die het systeem zachter maken. Dan pas, als het lijf iets veiliger voelt en het hoofd minder hard werkt, ontstaat er iets wat niet verdiend hoeft te worden.

Ademen met zachtheid. Dat klinkt simpel. Maar het is een van de moeilijkste dingen voor mensen die gewend zijn alles hard aan te pakken.

Wat het vraagt

Niet harder proberen te ontspannen. Niet een betere techniek leren.

Het vraagt om vertrouwen. Dat je er mag zijn zonder iets te presteren. Dat stilstaan niet hetzelfde is als achteruitgaan. Dat je lijf weet wat het nodig heeft, als je het de ruimte geeft.

De adem is daarin een directe ingang. Een manier om terug te komen bij wat er nu is.