Loslaten lukt niet door harder je best te doen

Loslaten klinkt als iets makkelijks. Gewoon even niks doen, de teugels laten vieren, ontspannen. En toch is het voor veel mensen een van de moeilijkste dingen die er zijn.

Misschien herken je het. Je hebt eindelijk even niks te doen, en je merkt dat je alsnog iets zoekt. Je pakt je telefoon, of je hoofd gaat door met een lijstje. Ontspanning voelt als iets wat je moet regelen, en zodra het stil wordt is er iets in je dat die stilte weer wil vullen.

Dat zoeken is iets wat ik vaak zie, ook nog voordat iemand bij me op de grond ligt. In een gesprek, of gewoon in hoe iemand over zijn leven praat. Hij zoekt naar de woorden om het goed uit te leggen, naar een reden of een oplossing, terwijl er op dat moment ook een stilte mag zijn. Een niet weten. Een gevoel dat nog geen naam heeft.

Zolang je het kunt verklaren, hoef je het niet te voelen. Dat is de kern van hoe grip werkt. En het gaat door tot in de sessie. Iemand ademt, en je ziet het lijf verharden. Vaak rond het middenrif, of de rug die aanspant. Het lijkt of loslaten opeens weer werk wordt, nog iets om goed te doen.

Soms moedig ik iemand aan, of leg ik een hand op de plek waar de adem stokt. Je zou denken dat dat rust geeft. Bij veel mensen gebeurt het omgekeerde. De aanmoediging voelt als een opdracht, en ze gaan nog harder hun best doen. Alsof leunen op iets anders dan je eigen inspanning eerst toestemming nodig heeft. Een toon, een woord, een aanraking die zegt dat het echt mag.

Wat het middenrif jarenlang heeft vastgehouden

Het middenrif is de plek waar de spanning zich verzamelt. Ik zie het in dit geval vooral bij mannen, iets wat over de jaren is opgebouwd, laag over laag. Het is die gewoonte om alles maar zelf op te lossen, schouders eronder, doorgaan. En om dan te ontspannen zonder een stemmetje dat zegt dat je het eerst nog moet verdienen, dat lukt bijna niet.

Onder die gewoonte zit nog iets. Een idee dat alles te verklaren moet zijn, dat je het in je eentje moet redden, en een stil wantrouwen naar alles wat licht of magisch is. Alsof lichtheid niet te vertrouwen is. En ergens raak je daarmee de connectie met je eigen vitaliteit kwijt, met het vuur dat er mag zijn zonder dat het meteen alle kanten op explodeert.

Want loslaten is eigenlijk niet iets wat je doet. Het is iets wat je toelaat, op het moment dat je voelt dat iets anders dan je eigen grip je draagt. Daar zit precies waarom het zo moeilijk is. Je kunt het niet forceren, want forceren is nog steeds controle. En als je nooit geleerd hebt te leunen, waar zou je dan op moeten leunen.

De golf

Ik ken die beweging ook van mezelf. Vertrouwen kwam bij mij bijna altijd op een moment dat ik wel moest loslaten. Waar mijn hoofd even uitging, door ademwerk, door schoonheid, door emotie, en ik niks anders kon dan vertrouwen op iets buiten mijn eigen denken.

Ik zie het vaak als een golf. Die golf is de flow. Soms kan ik er helemaal op meebewegen. Soms zit ik er ver vanaf, en soms raak ik hem net even aan, of hang ik er tegenaan zonder er echt op te zitten.

En er zijn dagen dat ik er totaal niet in zit. Dan stapelen de momenten waarop ik mopper op mijn kinderen zich op, zoek ik de hele tijd iets op mijn telefoon, of zit ik veel te veel op de klok. En dan merk ik op een gegeven moment dat ik letterlijk mijn adem vasthoud.

Alleen dat al doorhebben, en die adem laten gaan, geeft op alle andere vlakken meteen meer lucht. Humor helpt me daar enorm bij. Zeker als ik even om mezelf kan lachen, om hoe krampachtig ik weer eens alles vast zat te houden.

En dat is misschien wel het eerlijkste wat ik erover kan zeggen. Loslaten is geen prestatie die je een keer levert en dan voor altijd hebt. Het is een beweging waar je telkens opnieuw naar terugkeert. De adem is daarvoor de kortste weg. Elke keer dat je merkt dat je vasthoudt, kun je hem weer laten gaan, en zit je zomaar weer even op die golf.

Wil je zelf eens voelen hoe het is om even uit je hoofd te zakken? Ik heb een korte audio gemaakt, "Uit je hoofd, in je lijf". Een rustige ademoefening die je overal kunt doen, om te merken hoe het is als je de grip een klein beetje laat vieren. Je kunt hem hier gratis beluisteren.